HASTALAR İÇİN

Skleroterapi Nedir?

Toplardamar hastalıkları
HAZIRLAYAN: Dr. Ali Ergun Eryürekli
TGRD Üyesi

1. Skleroterapi Nedir?
Skleroterapi, halk arasındaki adıyla "varis iğnesi tedavisi", bozulmuş veya genişlemiş damarları (özellikle varisleri ve örümcek damarları) kapatmak için uygulanan bir yöntemdir.

  • Ne Yapılır? Bir iğne kullanılarak, problemli damarın içine özel bir ilaç enjekte edilir.
  • Sonuç: Bu ilaç, damarın iç yüzeyinde küçük bir reaksiyon başlatır, damarın büzülüp kapanmasını ve zamanla vücut tarafından doğal olarak yok edilmesini sağlar.
  • Özetle: Bozuk damarı ortadan kaldırmak için yapılan iğne tedavisidir.

2. Kılcal ve Retiküler damarlar nedir?
Kılcal Damarlar (Örümcek Damarlar / Telenjiektaziler)
Kılcal damarlar, kaynaklarda "Örümcek Damarlar" (Spider Venler) veya "Telenjiektaziler" olarak geçer.
Bunlar, genellikle cilt yüzeyinde, çok ince, kırmızı veya mor renkte görülen, örümcek ağına benzeyen damarlardır. Bu damarlar, boyut olarak en küçük varis formunu temsil ederler.

Retiküler Damarlar (Ağ Şeklindeki Varisler)
Retiküler damarlar, kılcal damarlara göre biraz daha büyük olan yüzeyel damarlardır.
Retiküler damarlar, kaynaklarda "ağ şeklindeki varisler" olarak adlandırılır. Genellikle yeşil renkli orta boy damarlar olarak tarif edilirler. Kılcal damarlardan daha büyük, ancak büyük varislerden (safen venleri gibi) daha küçüktürler.

    
Resim 1. Örümcek Damar (Telanjiektazi) Örneği           Resim 2. Retiküler damar örneği

 

3. Skleroterapi Neden Yapılır?
Skleroterapi, bir hastalık durumu değil, bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi, radyolog tarafından bacaklarınızda ve bazen yüzeyel olarak görülen damar sorunlarını düzeltmek için yapılır:

  • Kozmetik Amaç: Özellikle bacaklardaki örümcek damarların (kılcal damarlar) ve küçük varislerin kötü görüntüsünü düzeltmek için.
  • Tıbbi Amaç: Bu damar sorunlarının yol açtığı şikâyetleri azaltmak için:
    • Ağrı ve yorgunluk.
    • Bacaklarda ağırlık hissi.
    • Yanma, kaşıntı ve gece krampları.

Kısacası, hem görüntüyü iyileştirmek hem de şikâyetleri azaltmak için yapılır.

4. Varis veya Örümcek Damar Oluşunca Neler Yapılmalıdır?
Eğer bu tür damar şikâyetleri veya görüntüleri varsa, öncelikle bir radyoloji uzmana görünmek gerekir.
Girişimsel Radyolog Kontrolünde Yapılması Gerekenler:

  • Damar Ultrasonu: Doktor, şikâyetlerin nedenini anlamak için damar ultrasonu (doppler) ile bacaklarınızı detaylıca inceler. Böylece yüzeydeki küçük damarların altında büyük ve gizli bir varis olup olmadığı kontrol edilir.
  • Tedavi Planı: İnceleme sonucuna göre sadece yüzeysel damarlara mı yoksa daha büyük damarlara mı tedavi uygulanacağına karar verilir.

Kişinin Kendisinin Yapması Gerekenler:
Bu adımlar, tedaviyi destekler ve şikâyetleri azaltır:

  • Hareket: Düzenli yürüyüş yapın.
  • Pozisyon: Uzun süre ayakta kalmaktan veya oturmaktan kaçının, fırsat buldukça bacaklarınızı yüksekte tutun.
  • Destek: Doktor önerirse kompresyon çorabı (varis çorabı) kullanın.
  • Kilo Kontrolü: Eğer fazla kilonuz varsa, kilo vermeye çalışmak damarlar üzerindeki baskıyı azaltır.

5. Skleroterapi Tedavi Çeşitleri Nelerdir?
Skleroterapi, ilacın hangi damara ve nasıl verildiğine göre farklı isimler alır:

Yöntem Adı Ne İçin Kullanılır? Nasıl Uygulanır?
Mikroskleroterapi Örümcek damarlar (en ince kılcal damarlar) Çok ince iğneyle enjeksiyon yapılır.
Ultrason Eşliğinde Skleroterapi Cilt altındaki, gözle görünmeyen varisler İğnenin doğru yere girdiğinden emin olmak için ultrason cihazı kullanılır.
Köpük Skleroterapi Hem küçük hem de daha büyük varisler İlaç, özel teknikle köpürtülerek damara verilir. Bu, ilacın damar içinde daha etkili yayılmasını sağlar.
Kateter ile Skleroterapi Bazı büyük yüzeysel damarlar Damara ince bir tüp (kateter) yerleştirilerek ilaç verilir.

6. Skleroterapi Girişimsel Tedaviler Nasıl Uygulanır?
İşlem, genellikle ayakta tedavi şeklinde, hızlı ve basit adımlarla ilerler:

  1. Hazırlık: Tedavi edilecek damarlar belirlenir ve gerekirse ultrason ile görüntülenir.
  2. Enjeksiyon: Cilde çok ince bir iğneyle girilir ve özel ilaç (bazen köpük şeklinde) damar içine verilir.
  3. Kapanma: İlaç, damarın içini tahriş ederek kapanmasını sağlar. Damar zamanla büzülür ve yok olur.
  4. İşlem Sonrası: Hasta genellikle hemen ayağa kalkıp günlük yaşamına dönebilir. İşlem bölgesine kan dolaşımını desteklemesi ve damarın kapalı kalması için varis çorabı giymesi önerilir.
  5. Seanslar: Tek bir enjeksiyonla kapanan damarlar olabileceği gibi, bazı sorunların tamamen düzelmesi için birden fazla seans gerekebilir.

7. Skleroterapi Tedavisinin Riskleri Nelerdir?
Skleroterapi, deneyimli bir girişimsel radyolog tarafından yapıldığında oldukça güvenli ve etkili bir işlemdir. Ciddi riskler çok nadirdir, ancak bazı olası yan etkiler şunlardır:

 Yaygın (Geçici) Yan Etkiler:

  • Hafif Şikâyetler: Enjeksiyon yerinde hafif ağrı, morarma veya yanma hissi olabilir.
  • Sertlik: Tedavi edilen damar boyunca hafif bir sertlik hissedilebilir (damarın kapandığını gösterir).
  • Kahverengi Lekeler: Ciltte geçici olarak kahverengi çizgi veya lekeler (renk değişikliği) oluşabilir. Bunlar genellikle aylar içinde kendiliğinden kaybolur.

 Nadir ve Ciddi Riskler:

  • Derin Damar Pıhtısı (DVT): Ana damarlarda pıhtı oluşumu riski çok düşüktür. Doktorunuzun önerdiği şekilde yürümeniz bu riski en aza indirir.
  • Deride Yara: İlacın damar dışına sızması durumunda çok nadiren ciltte yara oluşabilir.