HASTALAR İÇİN

Tiroid Biyopsisi

İğne biyopsileri
HAZIRLAYAN: Dr. Erdinç Tanlak
TGRD Üyesi
Tiroid Biyopsisi Hakkında Merak Ettikleriniz

Tiroid nodülleri toplumda oldukça yaygındır. Erişkinlerin yaklaşık %5–7’sinde elle fark edilebilecek büyüklükte nodül bulunur; ultrasonla değerlendirildiğinde bu oran %30–50’ye kadar çıkar. Nodüllerin çoğu iyi huyludur, ancak küçük bir bölümü (%5–10) kötü huylu olma riski taşır. Bu nedenle, nodülün yapısının doğru şekilde değerlendirilmesi büyük önem taşır. Günümüzde bu değerlendirme için en güvenilir yöntemlerden biri ince iğne aspirasyon biyopsisidir (İİAB). Bu işlem, tiroid nodülünden hücre örneği alınarak mikroskop altında incelenmesini sağlar ve gereksiz ameliyatların önüne geçilmesine yardımcı olur. (Haugen BR et al., Thyroid 2016; Gharib H et al., Thyroid 2016).

Biyopsi Ne Zaman ve Neden Yapılır?

Tiroid biyopsisi, nodülün iyi huylu mu yoksa kötü huylu mu olduğunu anlamak için yapılır. Her nodül biyopsi gerektirmez. Biyopsi kararı, ultrason bulgularına, nodülün boyutuna ve kişisel risk faktörlerine göre verilir.
Aşağıdaki durumlarda biyopsi önerilir:
- Ultrason incelemesinde mikrokalsifikasyon, düzensiz kenar, yüksek riskli hipoekoik yapı gibi şüpheli bulgular varsa
- Nodül çapı 1 cm veya daha büyükse ve şüpheli özellik gösteriyorsa
- Ailede tiroid kanseri öyküsü ya da boyun bölgesine radyasyon maruziyeti varsa
- Nodül hızlı büyüyor veya elle sert hissediliyorsa
Bu kriterler, Amerikan Tiroid Derneği (ATA, 2015) ve Avrupa Tiroid Derneği (ETA, 2023) kılavuzlarına dayanmaktadır. Biyopsinin doğru nodülden, doğru teknikle yapılması için işlem mutlaka girişimsel radyoloji uzmanı tarafından, ultrason rehberliğinde uygulanmalıdır.

İşlem Nasıl Yapılır?

Tiroid biyopsisi girişimsel radyoloji hekimi tarafından ultrason eşliğinde gerçekleştirilir. Hasta sırtüstü yatar, boyun hafifçe geriye alınır. Ultrason ile nodül görüntülendikten sonra, çok ince bir iğne yardımıyla nodülden birkaç küçük hücre örneği alınır. İşlem genellikle 5–10 dakika sürer ve çoğu zaman lokal anesteziye gerek kalmaz. Ağrı düzeyi çok düşüktür; hastalar genellikle hafif bir batma hissi dışında rahatsızlık duymaz.
İşlem sırasında iğnenin doğru yere yönlendirilmesi ultrasonla sürekli izlenir. Bu nedenle girişimsel radyoloji hekimleri, hem tanısal doğruluk hem de güvenlik açısından biyopsiyi en doğru şekilde yapabilen uzmanlardır.

İşlem Sonrasında Ne Olur?

Biyopsiden sonra hastalar genellikle günlük hayatlarına hemen dönebilir. Nadiren birkaç gün sürebilen hafif ağrı, hassasiyet veya morarma görülebilir. Bu durumlar kendiliğinden düzelir. Gerekirse basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarda, işlem öncesinde doktor önerisiyle kısa süreli ara verilmesi gerekebilir. Biyopsi sonrası enfeksiyon riski son derece düşüktür (%1’in altında).

Sonuçlar Ne Zaman Çıkar?

Patoloji sonucu genellikle 3–7 gün içinde hazır olur. Sonuçlar, uluslararası geçerliliğe sahip Bethesda Tiroid Sitopatoloji Sınıflaması’na göre raporlanır.

Bethesda Kategorisi Tanım Yaklaşık Malignite Riski Önerilen Yaklaşım
I Yetersiz örnek %1–4 Tekrar biyopsi
II Benign (iyi huylu) %0–3 Ultrason takibi
III Atipik (AUS/FLUS) %5–15 Tekrar biyopsi veya moleküler test
IV Foliküler neoplazi şüphesi %15–30 Cerrahi değerlendirme
V Malignite şüphesi %60–75 Cerrahi
VI Malign (kötü huylu) %97–99 Cerrahi
Biyopsi Güvenli midir?

Evet. Girişimsel radyoloji uzmanları tarafından yapılan ultrason eşliğinde tiroid biyopsisi son derece güvenli bir işlemdir. Ciddi komplikasyon oranı %1’in altındadır. Nadiren morarma, hafif ağrı veya kısa süreli hassasiyet olabilir. Kanama, ses kısıklığı veya enfeksiyon gibi ciddi komplikasyonlar çok nadirdir.
Doğru ekipman, deneyimli hekim ve ultrason rehberliğiyle yapılan biyopsilerde tanısal doğruluk oranı %95’in üzerindedir. Bu nedenle, işlemin uygun koşullarda, girişimsel radyoloji birimlerinde yapılması önerilir.

Sonuç Olarak

Tiroid biyopsisi, tiroid nodüllerinin değerlendirilmesinde en güvenilir, kısa ve etkili tanı yöntemidir. İşlemin girişimsel radyoloji hekimleri tarafından yapılması, hem tanının doğruluğunu hem de güvenliği artırır. Amaç, gereksiz ameliyatları önlemek ve erken tanıyı mümkün kılmaktır. İşlem öncesi ve sonrasında hekiminizin önerilerine dikkat etmeniz yeterlidir.

Kaynaklar
  • 1. Haugen BR et al. 2015 American Thyroid Association Management Guidelines. Thyroid. 2016;26(1):1–133.
  • 2. Russ G et al. European Thyroid Association Guidelines (EU-TIRADS). Eur Thyroid J. 2023;12(2):e220013.
  • 3. Gharib H et al. Fine-Needle Aspiration of the Thyroid: Update 2016. Thyroid. 2016;26(1):1–133.
  • 4. Cibas ES, Ali SZ. The Bethesda System for Reporting Thyroid Cytopathology, 2nd ed. Springer; 2017.
  • 5. UpToDate: Evaluation and management of thyroid nodules, 2024 update.


Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza başvurunuz.