1. Akciğer biyopsisi ne demektir?
Akciğer biyopsisi, akciğerde görülen bir kitle, nodül veya lezyondan küçük bir parça alınarak incelenmesi işlemidir.
Bu sayede, o bölgedeki değişikliğin iltihap mı, enfeksiyon mu, yoksa tümör mü olduğunu kesin olarak anlamamıza olanak sağlar
2. Neden yapılır?
Akciğer biyopsisi genellikle şu durumlarda yapılır:
- Akciğer tomografisinde kitle, nodül veya opak alan görülürse,
- Tüberküloz, sarkoidoz gibi hastalıklar şüpheleniliyorsa,
- Kanser tanısı veya metastaz araştırılıyorsa,
- İltihap, mantar veya diğer enfeksiyonlar hakkında net bilgi gerekiyorsa.
3. Biyopsi nasıl yapılır?
Biyopsi, akciğerin neresinde lezyon olduğuna göre farklı şekillerde yapılabilir:
a. BT (Bilgisayarlı Tomografi) Eşliğinde Biyopsi
- En sık kullanılan yöntemdir.
- Hasta tomografi masasına yatar, iğneyle akciğerdeki şüpheli bölgeye girilir.
İğne tipi:
- İnce iğne aspirasyonu (FNA): Sitolojik örnekleme.
- Tru-cut / Koaksiyel sistem (core biopsy): Histolojik örnekleme (tercih edilir).
- İşlem sırasında tomografi görüntüleriyle iğnenin doğru yerde olup olmadığı kontrol edilir.
- Küçük bir örnek alınır ve patolojiye gönderilir.
b. Bronkoskopi ile Biyopsi
- Ağız veya burundan ince bir kamera (bronkoskop) akciğerlere ilerletilir.
- Doktor, içeriden şüpheli bölgeyi görür ve küçük parçalar alır.
- Genellikle merkeze yakın (santral) lezyonlarda tercih edilir.
c. Cerrahi (açık veya kapalı) Biyopsi
- Diğer yöntemlerle tanı konulamadıysa yapılır.
- Göğüs cerrahi tarafından genel anesteziyle uygulanır.
4. İşlem öncesinde neler yapılır?
- Kan sulandırıcı ilaçlar (aspirin, kumadin, vb.) bir süre önceden kesilir.
- Kan testleriyle pıhtılaşma kontrol edilir (trombosit ?50.000/mm³, INR <1.5 olmalı)
- Hasta aç karnına gelir (genellikle 4–6 saat öncesinden).
- İşlem sırasında ve sonrasında oksijen ve kalp ritmi izlenir.
5. İşlem sırasında neler olur?
- Lokal (bölgesel) anestezi yapılır; yani sadece o bölge uyuşturulur.
- Hasta işlem boyunca genellikle uyanıktır, ama ağrı hissetmez.
- İğneyle girilerek yaklaşık 1–2 cm’lik bir doku örneği alınır.
- Tüm işlem 15–30 dakika kadar sürer.
Girişimsel Radyolog, tomografi ekranında iğnenin gidiş yolunu anlık olarak izler ve örneği doğru yerden alır.
6. İşlem sonrası neler olur?
- Hasta 1–2 saat kadar gözlem altında tutulur.
- Takipleri esnasında göğüs röntgeni çekilerek hava kaçağı (pnömotoraks) olup olmadığı kontrol edilir.
- Hafif ağrı veya öksürük olabilir, genelde kısa sürede geçer.
- Aynı gün veya ertesi gün taburcu edilir.
7. Olası riskler var mı?
Her tıbbi işlemde olduğu gibi, akciğer biyopsisinde de bazı küçük riskler olabilir:
| Olası durum |
Görülme sıklığı |
Açıklama |
| Pnömotoraks (akciğer sönmesi) |
%20–30 |
Genellikle kendiliğinden düzelir, bazen tüp takmak gerekebilir. |
| Kanama veya öksürükle kan gelmesi |
%5–10 |
Hafif ve geçicidir. |
| Enfeksiyon |
Çok nadir |
Steril şartlarda yapıldığı için düşük risklidir. |
Radyolog bu riskleri en aza indirmek için en kısa ve güvenli iğne yolunu seçer.
8. Sonuçlar ne zaman çıkar?
Patoloji laboratuvarında incelenen örneğin sonucu genellikle 7–10 gün içinde çıkar.
Hastalığın iyi huylu, kötü huylu, enfeksiyöz veya iltihabi olup olmadığı belirlenir.
9. Biyopsi sonrası dikkat edilmesi gerekenler
- İşlemden sonra 24 saat istirahat edilemsi önerilir.
- Şiddetli nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı öksürük olursa hemen hastaneye başvurulmalıdır.
- Bol sıvı alınabilir, normal beslenmeye genellikle aynı gün dönülür.
10. Sonuç olarak
Akciğer biyopsisi, görsel olarak saptanan bir lezyonun ne olduğunu anlamanın en kesin yoludur.
