Paratiroid Adenomu Ablasyon Tedavisi

Boynumuzda, tiroid bezinin arkasında mercimek büyüklüğünde dört paratiroid bezi vardır. Bu bezler, kalsiyum dengesini sağlayan parathormon (PTH) üretir. Parathormon kemikler, böbrekler ve bağırsaklar arasında kalsiyum alışverişini düzenler.
Paratiroid adenomu, bu bezlerden birinde oluşan iyi huylu (kanser olmayan) bir tümördür.  Ancak paratiroid adenomu fazla PTH salgıladığı için kanda kalsiyum yükselir (hiperkalsemi). Yüksek kalsiyum, vücudun birçok sistemini etkiler. Hastalık çoğunlukla orta–ileri yaşta, menopoz sonrası kadınlarda biraz daha sık görülür.
Genellikle yalnızca bir bezde adenom gelişir; diğer bezler normal çalışsa da, aşırı hormon nedeniyle genel kalsiyum dengesi bozulur. Tedavi edilmezse zamanla kemik erimesi ve böbrek hasarı gibi sorunlara yol açabilir.

Belirtiler Nelerdir?
Kanda yüksek kalsiyum değerleri (Hiperkalsemi) çok farklı şikâyetler yaratabilir ve başka hastalıklarla karışabilir.
Halsizlik, yorgunluk, unutkanlık, dalgınlık, konsantrasyon güçlüğü gibi genel yakınmalar oluşturabilir. Kas güçsüzlüğü, kemik ve eklem ağrıları, sırt–bel ağrısı ve  ileri olgularda kemik kırıkları oluşabilir.
Böbrek taşı en tipik bulgudur. Sık taş düşüren kişilerde paratiroid adenomu mutlaka düşünülmelidir. Sık idrara çıkma ve artmış susuzluk hissi görülebilir.
Sindirim sisteminde İştahsızlık, bulantı, kabızlık; mide asidinde artışa bağlı yanma ve mide ülserleri oluşabilir.  Bazı hastalarda yüksek tansiyon gelişebilir.
Bu kadar farklı tablo nedeniyle tanı bazen gecikebilir; ancak basit bir kalsiyum–PTH ölçümü çoğu zaman durumu ortaya koyar.

En kritik adım, kanda kalsiyum ve parathormon değerlerinin yüksek saptanmasıdır. Bu değerler yüksek olmasının en sık nedeni paratiroid adenomudur.
Adenomun yerini belirlemek için radyoloji bölümünde boyun ultrasonu ve nükleer tıp bölümünde sintigrafisi yapılır. Bazen tanı için bilgisayarlı tomografi çekmek gerekebilir.
Eşlik eden diğer patolojileri değerlendirmek için kemik yoğunluğu, idrar kalsiyum değerleri, böbrek görüntülemesi planlanabilir. Bulgulara göre kişiye özel tedavi yapılır.

Amaç, fazla hormon üreten adenomu etkisiz hale getirip kalsiyumu normale döndürmektir.
Klasik tedavi açık cerrahi ile paratiroid adenomunun çıkarılmasıdır. Boyunda küçük bir kesi ile yapılır. Deneyimli ellerde başarı çok yüksektir; Parathormon ve kalsiyum değerleri genellikle birkaç gün içinde normale döner, şikâyetler düzelir.
Cerrahinin nadir riskleri: ses tellerini hareket ettiren sinirin etkilenmesi (genelde geçici ses kısıklığı nadiren kalıcı ses kısıklığı) ve kalsiyumun geçici düşmesi (kalsiyum/D vitamini desteği gerekebilir). Genel anestezi alamayacak veya cerrahi istemeyen hastalarda ameliyatsız girişimsel radyolojik yöntemler yani  iğne ile yakma tedavisi gündeme gelir.

Bu yöntemler ultrason eşliğinde ince iğne ile uygulanır, çoğu kez lokal anestezi yeterlidir.
Radyofrekans Ablasyon ve Mikrodalga Ablasyon tedavileri ince bir iğne ile tümörü yakma tedavisi olarak tanımlanabilir. 
Adenom içine yerleştirilen iğne ucu ısınarak (yaklaşık 80–100°C) adenomu yakıp etkisizleştirir. Çoğunlukla lokal anesteziyle, uyutmadan yapılır; işlem sonrası kalsiyum ve parathormon değerlerinin normale dönmesi beklenir. Cerrahi riskli ya da cerrahiyi reddeden hastalarda güvenli ve etkili bir alternatiftir.
Boyunda ses teli siniri yakınında çalışıldığı için yakma tedavisinde siniri korumak adına özel önlemler alınır (ör. sinir ile adenom arasına sıvı verilerek bariyer oluşturulması). İşlem sonrası kısa süre gözlem yapılır; tecrübeli ellerde komplikasyon riski çok düşüktür.

Açık ameliyat yapılmadığından cerrahi kesi yapılmaz yara izi oluşmaz. Lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) ile yapıldığı için Genel anestezi riskleri ortadan kalkar. Hastalar aynı gün taburcu olabilir; günlük hayata dönüş kısa sürede olur.
Olası riskler arasında geçici ses kısıklığı, boyunda ağrı/gerginlik sayılabilir; çoğu hafif ve geçicidir.
Sonuç olarak  Paratiroid adenomu tedavi edilmezse kemik erimesi, böbrek taşları ve yüksek tansiyon gibi sorunlar gelişebilir.  İğne ile yakma tedavisi uygun hastalarda güvenle uygulanarak bu sorunların oluşmasını önler.